Çin’in Loess Platosu’nda yürütülen ağaçlandırma ve mühendislik projeleri, Sarı Nehir’in sediment taşıma kapasitesini yüzde 85 azalttı. Sediment birikimi ve su renginde değişiklikler gözlendi.
Çin’in Loess Platosu’nda gerçekleştirilen ağaçlandırma ve mühendislik çalışmaları, Sarı Nehir’in su dinamiği ve görünümünde önemli değişikliklere yol açtı.
Araştırmalar nehrin yıllık sediment taşıma kapasitesinin tarihsel ortalamalara kıyasla yüzde 85 oranında düştüğünü ortaya koydu. 1919-1959 yılları arasında yılda ortalama 1,6 milyar ton sediment taşıyan Sarı Nehir, 2000-2020 döneminde yıllık ortalama 240 milyon ton sediment taşıdı. Ayrıca suyun rengi sarıdan kahverengi ve yeşil tonlara doğru değişti.
Projeler iki aşamada ilerledi. İlk aşamada (1970-1990) tarımsal teraslar, küçük tutma barajları ve göletler inşa edilerek sedimentin nehir yatağına ulaşması engellendi. 2010 yılı itibarıyla bu göletlerde yaklaşık 19,32 milyar ton sediment birikti.
İkinci aşamada (1999 ve sonrası) "Yeşil İçin Tahıl" programı kapsamında bitki örtüsü restorasyonuna ağırlık verildi. Eğimli ve verimsiz tarım arazileri orman, çalı ve meraya dönüştürüldü. 2020 yılına kadar bu program 34,3 milyon hektarlık alanı kapsadı. Projeye 2019 yılına kadar yaklaşık 517 milyar yuan (80 milyar ABD doları) harcandı.
Alınan önlemler nehir sisteminde yeni yönetim sorunları da ortaya çıkardı. 1997 yılında aşırı su tutma nedeniyle Sarı Nehir 226 gün boyunca denize ulaşamadı ve 704 kilometrelik nehir yatağı kurudu. Bu sorunun ardından 1999’dan itibaren su akış düzenlemeleri yapıldı.
Araştırmacılar, sediment tutucu baraj ve göletlerin zamanla dolduğu ve depolama kapasitelerinin azaldığını belirtiyor. Bu nedenle uzun vadede sedimentin kaynağında tutulmasını sağlayan bitki örtüsünün ana rol oynayacağı ifade ediliyor.
Kaynak
Haber Merkezi
0
okunma