Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), Mars'ın küçük uydusu Phobos'tan örnek toplamak ve Dünya'ya getirmek amacıyla Martian Moons eXploration (MMX) görevini 20 Ekim'de başlatacak. Uzay aracının Mars'a ulaşmasının yaklaşık bir yıl sürmesi, ardından üç yıl boyunca Mars ve uydularını incelemesi planlanıyor.

MMX'in 2031 yılında Dünya'ya dönmesi ve Phobos yüzeyinden en az 10 gram malzeme getirmesi hedefleniyor. Görev başarılı olursa, Mars'ın yörüngesindeki bir uydudan Dünya'ya ilk kez örnek getirilmiş olacak.

Phobos'a iniş görevindeki en zorlu aşamalardan biri olacak. Uydunun yaklaşık 11 kilometrelik yarıçapı ve düşük yerçekimi, inişi zorlaştırıyor. Dünya ile uzay aracı arasındaki iletişim gecikmesi 20 dakikaya kadar çıkabildiğinden, iniş sırasında gerçek zamanlı kontrol mümkün değil.

Bu nedenle MMX, iniş sırasında bazı kararları otonom olarak verecek. Uzay aracı, Phobos'a yaklaşırken yüzey görüntülerini önceden hazırlanmış arazi ve krater haritalarıyla karşılaştıracak. 300 metrenin altına indiğinde yükseklik değişimlerini kontrol ederek iniş bölgesinin güvenli olup olmadığını değerlendirecek. Tehlike tespit edilirse farklı bir bölgeye yönelmesi veya inişten vazgeçip yükselmesi mümkün olacak.

Görev kapsamında Fransız ve Alman uzay ajansları tarafından geliştirilen IDEFIX adlı küçük bir keşif aracı da Phobos'a gönderilecek. Yaklaşık 100 gün boyunca yüzeyi incelemesi beklenen rover, ana uzay aracının inişi ve örnek toplaması öncesinde yüzey koşulları hakkında bilgi sağlayacak.

MMX, Phobos'un yüzeyinden robotik kol kullanarak örnek toplayacak. Ayrıca NASA tarafından geliştirilen nitrojen gazı sistemiyle yüzeydeki ince toz da toplanacak.

Toplanacak örneklerin Phobos ve Mars'ın diğer uydusu Deimos'un oluşumuna dair önemli bilgiler sunması bekleniyor. Bilim insanları, uyduların Mars'a çarpan büyük bir gök cisminin ardından ortaya çıkan maddelerden oluşmuş olabileceği ya da Mars'ın sonradan yakaladığı asteroitler olabileceğini değerlendiriyor.

Araştırmacılar, Phobos yüzeyinde Mars'tan koparak uzaya savrulan materyallerin bulunabileceğini belirtiyor. MMX'in toplayacağı malzemenin yaklaşık yüzde 0.1'inin Mars kökenli olabileceği tahmin ediliyor.

Yaklaşık 345 milyon dolara mal olması beklenen MMX, Japonya'nın 28 yıl aradan sonraki ilk Mars sondası olacak. Görev, otonom navigasyon, iniş ve örnek geri getirme teknolojilerini test ederek gelecekteki Mars görevleri için deneyim sağlayacak.