Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), geçen Perşembe günü yaptığı toplantıda HBO Max, Prime Video, Netflix ve Disney+'a yönelik inceleme gerçekleştirdi. Müstehcenlik, çocuk istismarı, şiddeti özendirme ve eş cinsel ilişkilerin meşrulaştırılması gibi gerekçelerle bu platformlara idari para cezaları ve içeriklerin katalogdan çıkarılması yaptırımları uygulandı.

RTÜK, HBO Max'ta yayınlanan "Bang My Box: The Robin Byrd Story" adlı belgeselde cinsellik ve pornografiyi açıkça sergilediği, eş cinsel ilişkileri meşrulaştırdığı tespit edilen içerik nedeniyle platforma katalogdan çıkarma ve para cezası verdi. Prime Video'da yayımlanan "Spartacus: House of Ashur" dizisinde şiddetin haz sahnesi olarak gösterilmesi, aşırı müstehcenlik ve evrensel ahlak normlarına aykırı sahneler nedeniyle benzer yaptırım uygulandı.

Netflix, "Heartstopper: Sonsuza Dek" adlı filmde LGBTQ+ ilişkilerinin normalize edilmesi sebebiyle katalogdan çıkarma ve yüzde 3 idari para cezası aldı. Disney+ da "A Teacher" dizisi nedeniyle aynı yaptırımlarla karşılaştı. Toplam ceza tutarı 250 bin TL olarak açıklandı.

Dijital platformların abonelik sistemi üzerinden gelir elde etmesi ve bu gelirlerin şeffaf olmaması, RTÜK denetiminin televizyon yayıncılığına kıyasla farklı işlemesine neden oluyor. Uzmanlar, dijital platformların gelir yapılarının ve içerik denetiminin daha şeffaf ve etkin hale getirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dijital platformların küresel şirketler olarak abonelik sistemi nedeniyle içerik sunumunda daha serbest davrandığını belirtirken, televizyonlardaki içeriklerin çok daha sıkı denetlendiğini ifade etti. Kırık, abonelik sistemlerinin RTÜK tarafından ayrıca denetlenmesi gerektiğini dile getirdi.

Prof. Dr. Kırık, dijital platformlarda çocuk istismarı, müstehcenlik, suç ve madde teşviki gibi içeriklerin denetimsiz yayıldığını, bu durumun gençler üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini söyledi. Geleneksel yayıncılıktaki denetim anlayışının dijital dünyaya uygun şekilde yenilenmesi ve güçlü bir dijital denetim mekanizmasının kurulmasının önemine dikkat çekti.

İngiltere'deki Ofcom örneğini veren Kırık, Türkiye'de de benzer bir dijital denetim yapısının oluşturulması gerektiğini belirtti. Medya ve yayıncılığın değiştiğini, bu yeni dönemde özellikle çocukların ve gençlerin korunmasının öncelikli olduğunu vurguladı.