Rusya, ABD merkezli SpaceX’in Starlink sistemine alternatif olarak yüzlerce alçak yörünge uydusundan oluşan Rassvet internet ağını geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Rassvet sisteminin 2027’de hizmete başlaması planlanıyor.

Rus havacılık ve uzay şirketi Bureau 1440, temmuz ayında Rassvet projesinin ikinci toplu uydu fırlatmasını gerçekleştirdi. Şirket, fırlatılan uydu sayısını açıklamadı ancak uyduların roketten başarıyla ayrıldığını ve uçuş kontrol merkezinin yönetimine geçtiğini bildirdi.

Bureau 1440, ilk seri üretim grubundaki 16 uyduyu mart sonunda yörüngeye yerleştirmişti. 2023 ve 2024 yıllarında yapılan deneysel görevlerle uydu haberleşmesi, uydular arası bağlantı ve yer sistemlerine ilişkin teknolojiler test edildi. Proje kapsamında ticari internet hizmeti 2027’de başlatılacak ve uydu filosu kademeli olarak büyütülecek.

Planlara göre yedek uydular dahil toplam 292 uydu 2030’a kadar yörüngeye konacak. Talebin artması durumunda sistem kapasitesi 924 uyduya kadar artırılabilir.

Rassvet projesi, Rusya’nın iletişim ve uydu altyapısında dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlayan önemli teknoloji girişimleri arasında bulunuyor. Finansman için federal bütçeden yaklaşık 103 milyar ruble, Bureau 1440’ın öz kaynaklarından ise yaklaşık 329 milyar ruble ayrılması planlanıyor. Toplam yatırım tutarının yaklaşık 432 milyar ruble (yaklaşık 5,2 milyar dolar) olması bekleniyor. Rus hükümeti 2025’te ilk 16 seri üretim uydusu için rezerv fonundan yaklaşık 3,85 milyar ruble kaynak ayırdı.

Sistem, alçak yörüngedeki uydular aracılığıyla düşük gecikmeli ve yüksek hızlı geniş bant internet hizmeti sunmayı hedefliyor. Hizmet, bireysel kullanıcılar, mobil operatörler, ulaştırma şirketleri, sanayi tesisleri ve karasal iletişim altyapısının sınırlı olduğu bölgelerdeki müşterilere verilecek.

Yaklaşık 800 kilometrelik yörüngede çalışacak sistemde kullanıcı terminallerine saniyede 1 gigabit hızında internet ve 70 milisaniye gecikme süresi hedefleniyor. Seri üretim uydularda 5G NTN iletişim mimarisi ve uydular arası lazer haberleşme terminalleri kullanılacak.

Bureau 1440, daha önce iki uydu arasında 1000 kilometreden fazla mesafede saniyede 10 gigabit hızında lazer bağlantısı kurduğunu açıkladı. Lazer haberleşme sistemi, verilerin doğrudan yer istasyonuna değil, yörüngedeki diğer uydular üzerinden aktarılmasını sağlıyor.

Uydularda yörüngedeki konum değişiklikleri ve kontrol için plazma itki sistemleri ile gelişmiş enerji sistemleri bulunuyor. Rassvet’in özellikle Sibirya, Rusya’nın Uzak Doğu bölgeleri ve Kuzey Kutbu çevresinde fiber optik altyapının zor veya maliyetli olduğu alanlarda kullanılması planlanıyor.

Rus telekomünikasyon şirketleri, Bureau 1440 ile uydu bağlantılarının mobil haberleşme altyapısında kullanımı için iş birliği yapıyor. MegaFon ile yapılan anlaşma kapsamında, karasal bağlantının yetersiz olduğu bölgelerdeki baz istasyonlarının Rassvet üzerinden internete bağlanması hedefleniyor. İlk aşamada 2027’de 500 baz istasyonunun sisteme dahil edilmesi planlanıyor.

Ulaştırma sektöründe de Rassvet’in kullanımı genişletiliyor. Rus Demiryolları ile yapılan çalışmalar kapsamında Sapsan ve Lastoçka tipi hızlı trenlerde uydu interneti kullanılması amaçlanıyor. Trenlere yönelik kullanıcı terminal testleri devam ediyor.

Bureau 1440 ayrıca Aeroflot ile uçaklarda yüksek hızlı internet hizmeti sunmak üzere çalışmalar yürütüyor. Sistem devreye alındığında, karasal iletişim altyapısı bulunmayan bölgelerden hareket halindeki tren ve uçaklara kadar geniş bant internet hizmeti sağlanması hedefleniyor.