Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, uzun süre devam eden uyku sorunlarının bilişsel gerileme ve Alzheimer hastalığı riskiyle bağlantılı olabileceğini ifade etti.

Üstel, uykunun sadece dinlenme süreci olmadığını, aynı zamanda beynin hafıza, öğrenme ve metabolik atıkların uzaklaştırılması gibi önemli işlevlerini sürdürdüğünü söyledi. Uyku ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkinin çift yönlü olabileceğine dikkat çekti.

Uyku bozukluklarının bilişsel gerileme için bir risk faktörü olduğunu, Alzheimer hastalığına bağlı beyindeki değişikliklerin ise uyku-uyanıklık düzenini bozabileceğini belirtti. Özellikle ileri yaşlarda görülen ve uzun süre devam eden uyku sorunlarının sadece yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Gece sık uyanmanın ve derin uyku süresinin azalmasının uyku kalitesini düşürdüğünü ifade eden Üstel, sekiz saat yatakta kalınsa bile sürekli bölünen uykunun yeterli ve kaliteli olmadığını söyledi. Yüksek sesle horlama, uykuda nefes durması, sabah dinlenmeden uyanma ve gün içinde aşırı uyku hali gibi belirtilerin uyku apnesi açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Üstel, uykusuzluk ve obstrüktif uyku apnesi gibi bozuklukların bilişsel gerileme ve demansla ilişkili olduğunu gösteren araştırmalara işaret etti. Ancak uyku sorunu yaşayan herkesin Alzheimer hastalığına yakalanacağı anlamına gelmediğini kaydetti.

Uyku sırasında beynin metabolik atıkları temizleyen mekanizmalarının daha aktif çalıştığını belirten Üstel, Alzheimer hastalığında rol oynayan beta-amiloid ve tau proteinleri ile uyku arasındaki ilişkinin uzun süredir araştırıldığını söyledi. Ancak kötü uykunun Alzheimer’ın kesin nedeni olmadığını, bilimsel verilerin sadece ilişkiye işaret ettiğini dile getirdi.

Yetersiz uyku, stres, depresyon, bazı ilaçlar ve diğer sağlık sorunlarının da unutkanlığa yol açabileceğini belirten Üstel, kişinin sık sık yaşanan olayları unutması, aynı soruları tekrar etmesi, günlük işlerde zorluk yaşaması ve bu yakınmalara uyku bozukluklarının eşlik etmesi durumunda değerlendirme yapılmasının önemine dikkat çekti.

Beyin sağlığının korunmasında kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve damar sağlığının birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.