Bademcik kanseri genellikle orta ve ileri yaşlarda görülür ve dil kökü ile birlikte boğaz kanserlerinin en sık rastlanan türlerindendir. Uzun süre tütün ürünü kullananlar, yoğun alkol tüketenler ve her iki alışkanlığı birden taşıyanlar bu kanser türü açısından risk altındadır.

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları, Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ömer Bayır, bademcik kanserinin gelişiminde tütün ve alkol kullanımı ile yüksek riskli Human Papilloma Virüs (HPV) enfeksiyonunun etkili olduğunu belirtti. HPV-16 tipi virüsün bu tümörlerle güçlü ilişkisi vardır. HPV enfeksiyonlarının çoğu bağışıklık sistemi tarafından temizlenirken, kalıcı enfeksiyonlar kanserleşmeye yol açabilir.

Bademcik kanseri başlangıçta belirti vermeyebilir veya boğaz enfeksiyonuna benzer şikayetlerle ortaya çıkabilir. Prof. Dr. Bayır, kanserin erken belirtileri arasında boyunun tek tarafında ağrısız ve geçmeyen şişlik, tek taraflı kalıcı boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, bademcik büyüklüğünde fark, iyileşmeyen ağız yarası, tek taraflı kulak ağrısı, ses değişikliği, kanlı tükürük ve açıklanamayan kilo kaybının bulunduğunu söyledi. Bu belirtiler iki-üç haftadan uzun sürerse enfeksiyon düşüncesiyle beklenmemeli ve detaylı KBB muayenesi yapılmalıdır.

Erişkinlerde boyunda büyüyen veya enfeksiyon bulgusu olmadan devam eden kitleler için iki haftayı beklemeden değerlendirme önerilmektedir. Nefes darlığı, ciddi yutma güçlüğü veya kanama durumunda acil sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Erken tanı, tümörün küçükken ve yayılmadan tedavi edilmesini sağlar. Erken evrede cerrahi veya radyoterapi tek başına yeterli olabilir. Bazı hastalarda ağız içinden uygulanan transoral lazer veya robotik cerrahiyle tümör çıkarılır; gerekirse boyundaki lenf bezleri de temizlenir. Patoloji sonuçlarına göre ameliyat sonrası radyoterapi veya kemoradyoterapi uygulanabilir. İleri evrede kemoterapi ve radyoterapi birlikte kullanılırken, tekrarlayan veya yayılmış hastalıkta immünoterapi ve diğer sistemik tedaviler tercih edilebilir. Erken evrede ve HPV ilişkili vakalarda tedavi başarı oranı yüksektir.

Bademcik kanseri erkeklerde kadınlara göre yaklaşık dört kat daha fazla görülür. Bu fark, HPV ilişkili boğaz kanserlerinin yaygın olduğu toplumlarda daha belirgindir. Erkeklerde oral HPV enfeksiyonu ve tütün ile alkol kullanımı daha yaygındır. Prof. Dr. Bayır, tütün ürünlerinden uzak durmanın ve alkol tüketimini sınırlandırmanın risk azaltmada önemli olduğunu ancak bademcik kanserinin sadece sigara kullananlarda görülmediğini, HPV'nin sigara kullanmayan gençlerde de hastalığa yol açabileceğini vurguladı. Risk değerlendirmesinde hastanın yaşı, alışkanlıkları ve HPV faktörleri birlikte ele alınmalıdır.