Ürtiker, kızarıklık, kabarıklık ve yoğun kaşıntıyla kendini gösteren yaygın bir cilt hastalığıdır. Özellikle alerjik bünyeye sahip kişilerde daha sık görülür. Bazı ciddi hastalıkların belirtileriyle benzerlik taşıdığından doğru tanı ve tedavi önemlidir.

Yaz aylarında artan hava sıcaklığı ve terleme, ürtiker hastaları için önemli bir risk faktörüdür. Vücut ısısının yükselmesiyle ortaya çıkan kolinerjik ürtiker, küçük noktasal kabarcıklar ve yoğun kaşıntıyla belirti verir. Ürtikerin akut ve kronik olmak üzere iki tipi bulunur. Akut ürtikerde döküntüler genellikle 15-20 dakika içinde kaybolur ancak şiddetli kaşıntı sosyal yaşamı etkileyebilir. Altı haftadan uzun süren vakalar ise kronik ürtiker olarak değerlendirilir.

Tedavide öncelikle antihistaminik ilaçlar kullanılır. Ürtiker döküntüleri vücudun her bölgesinde görülebilir. Özellikle ağız içi ve solunum yollarının etkilenmesi acil müdahale gerektirir. Nefes alma güçlüğü durumunda adrenalin gibi ilaçlar kullanılır. Bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Kolinerjik ürtiker, sıcak hava, yoğun egzersiz, sıcak duş ve baharatlı yiyecekler gibi faktörlerle tetiklenebilir. Bu nedenle ürtiker hastalarının yaz aylarında serin ve iyi havalandırılan ortamlarda bulunmaları, pamuklu kıyafetler tercih etmeleri ve yeterli su tüketmeleri önerilir. Aşırı sıcaklarda güneşten koruyucu giysiler kullanılmalı, gerekirse doktor kontrolünde ilaç tedavisi düzenlenmelidir.

Ürtiker sadece alerjik bünyeye sahip kişilerde değil, tiroid, mide-bağırsak, kolajen doku hastalıkları gibi sistemik hastalıkların belirtisi olarak da ortaya çıkabilir. Stres de hastalığın gelişiminde rol oynar. Döküntü ve kaşıntı şikayeti olanların doktora başvurması, gerekli tetkiklerin yapılması ve tedavi planlanması önemlidir.

Tedavide antihistaminikler ilk seçenek olup, gerekirse kortizon tedavisi uygulanabilir. Nedeni bulunamayan ve altı haftadan uzun süren vakalarda kronik idiyopatik ürtiker tanısı konur. Bu durumda psikolojik destek de önerilebilir. Tedavi sabır ve düzenli takip gerektirir; ilaçlar doktor kontrolünde kademeli olarak azaltılır. Tedavi erken bırakılırsa hastalık şiddetlenebilir.

Ürtiker hastalarının tetikleyici alerjen gıdalardan (çilek, yumurta sarısı, fındık, fıstık, çikolata, deniz ürünleri) uzak durmaları, topikal ürünlerin etkisini gözden geçirmeleri, çamaşır ve deterjan kullanımına dikkat etmeleri, cilt tahrişinden kaçınmaları ve tozlu ortamlardan uzak durmaları önerilir.