Modern yaşamda kronik yorgunluk sadece yoğun çalışma temposundan kaynaklanmıyor. Dinlenme biçimi de bu sorunun önemli bir nedeni olarak görülüyor. Yoğun iş haftalarının ardından televizyon karşısında dizi izlemek veya sosyal medyada vakit geçirmek, birçok kişinin yeni haftaya hâlâ yorgun başlamasına yol açabiliyor.

Yaşam Tarzı Tıbbı Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hande Namal Türkyılmaz, ekran karşısında geçirilen zamanın zihinsel ve biyolojik açıdan sinir sistemini gevşetmediğini belirtiyor. Bu durumu "Sahte Dinlenme (Just Rest)" olarak tanımlayan Türkyılmaz, beynin sürekli yeni uyaranlarla karşılaşmaya devam ettiğini ve sempatik sinir sisteminin aktif kalmasının sürdüğünü ifade ediyor.

Ekran başında geçirilen zaman fiziksel olarak pasif görünse de beyin sürekli yeni bilgi işlemekte, dopamin uyarıları almakta ve mavi ışığa maruz kalmaktadır. Bu durum sinir sistemini savaş ya da kaç modunda tutuyor. Gerçek dinlenmenin pasif değil aktif olması gerektiğini vurgulayan Türkyılmaz, sinir sisteminin parasempatik moda geçmesi için güven hissi yaratan ve yoğun uyaranlardan uzak aktivitelerin gerekli olduğunu belirtiyor.

Türkyılmaz, dinlenmenin sadece bedeni hareketsiz bırakmak olmadığını, sinir sistemine toparlanma fırsatı vermek olduğunu söylüyor. Gerçek dinlenmenin stresin azalmasına, zihinsel berraklığın artmasına, uyku kalitesinin iyileşmesine ve yaşam kalitesinin yükselmesine katkı sağladığını ifade ediyor.

Sürdürülebilir bir yaşam için çalışma, beslenme ve dinlenme alışkanlıklarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Türkyılmaz, "Bugün ne izlesem?" sorusu yerine "Bugün sinir sistemini gerçekten nasıl dinlendirebilirim?" sorusunun sorulmasının önemli olduğunu söylüyor. Gerçek dinlenme için üç öneride bulunuyor:

1. Duyusal Detoks: Doğada ya da açık havada yürüyüş yapmak, zihnin dopamin arayışını keser ve stres hormonunu düşürür. Gökyüzüne bakmak sirkadiyen ritmi iyileştirir.

2. Üretmek ve Yavaşlamak: Toprakla uğraşmak, mutfakta yeni tarifler denemek veya el işleri yapmak, eller çalışırken zihni parasempatik moda geçirir.

3. Bilinçli Durgunluk: Sadece durup, bir şey dinlemeden, izlemeden dışarıya bakmak, beynin bilgileri işlemesine ve dinlenmesine yardımcı olur.