Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ceyda Erel Kırışoğlu, uyku sırasında beyin, kalp, bağışıklık sistemi ve diğer organlarda gerçekleşen 10 önemli süreci anlattı. Kaliteli uyku, birçok hastalık riskini azaltıyor ve vücudun onarımını sağlıyor.
Gün boyunca beyin metabolik atıklar biriktirir; uyku sırasında bu atıklar temizlenir ve öğrenilen bilgiler hafızaya yerleşir. Yeterli uyku olmazsa beyin toksik yük altında kalabilir ve Alzheimer ile Parkinson riski artabilir.
Kalp, sağlıklı uykuda dinlenir; kalp atışları yavaşlar, tansiyon düşer ve damarlar yenilenir. Yetersiz uyku kalp ve damar sağlığını olumsuz etkileyerek hipertansiyon, ritim bozukluğu, kalp krizi ve felç riskini artırabilir.
Uyku sırasında bağışıklık sistemi enfeksiyonlara karşı savunma hücrelerini hazırlar. Uykusuzluk virüslere karşı antikor üretimini azaltır ve soğuk algınlığına yakalanma ihtimalini yükseltir. Ayrıca aşılardan alınan koruyucu etkinlik azalabilir.
Uyku, hasar gören hücrelerin onarımını destekler. Melatonin hormonu DNA hasarlarını onarır ve tümör baskılayıcı genlerin çalışmasını destekler. Sirkadiyen ritmi bozuk kişilerde bazı kanser türlerinin riski artabilir.
Bağırsak bakterileri biyolojik ritme sahiptir; gece bağırsak duvarı onarılır. Yetersiz uyku reflü, şişkinlik ve hazımsızlık gibi sindirim sorunlarını artırabilir.
Uyku tokluk ve açlık hormonlarını düzenler, kan şekeri dengesini sağlar. Az uyku tatlı ve hamur işi isteğini artırabilir ve diyabet riskini yükseltebilir.
Böbrekler uyku sırasında su ve mineral dengesini düzenler. Günde 5 saatten az uyuyanlarda böbrek fonksiyonlarında hızlı gerileme ve kronik böbrek hastalığı riski artabilir.
Kaliteli uyku üreme hormonlarının düzenlenmesini sağlar. Uzun süreli uykusuzluk erkeklerde sperm kalitesini, kadınlarda adet düzeni ve yumurtlamayı olumsuz etkileyebilir.
Uyku, duygusal yükün hafiflemesini sağlar. Yetersiz uyku gerginlik, kaygı ve tahammülsüzlük yaratabilir; depresyon ve anksiyete riskini artırabilir.
Gece boyunca ciltte kan dolaşımı artar, kolajen üretimi hızlanır ve hasarlar onarılır. Kaliteli uyku cildin canlı görünmesine katkı sağlar; kronik uykusuzluk ciltte matlaşma ve erken kırışıklıklara yol açabilir.
Prof. Dr. Ceyda Erel Kırışoğlu, sağlıklı uyku döngüsünün biyolojik yaşı etkileyen önemli bir yaşam alışkanlığı olduğunu belirtiyor. Uyku, beyin ve bağışıklık sisteminden tüm onarım mekanizmalarına kadar vücudun sağlıklı işleyişinde temel rol oynuyor.
KaynakHaber Merkezi3okunma