Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Hakan Kayış tarafından geliştirilen sistem, psikiyatrik tanı ve takip süreçlerine veri desteği sağlamayı amaçlıyor. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından faydalı model olarak tescillenen sistem, akıllı gözlük ve bilgisayar uygulamasından oluşuyor.

Akıllı gözlük üzerinde bulunan kamera ve mikrofon, hastaların görüşme sırasındaki doğal mimiklerini, ses tonlarını ve davranışsal tepkilerini kaydediyor. Elde edilen veriler, bilgisayar görüntü analizi ve makine öğrenimi yöntemleriyle incelenerek hastalığa ilişkin risk değerlendirmesinde kullanılabilecek bilgiler sağlanıyor.

Dr. Kayış, psikiyatri alanında kan tahlili, MR ve röntgen gibi objektif tanı araçlarının sınırlı olduğunu belirtti. Geliştirilen yöntemin, psikiyatrik bozukluklarda hekimlere objektif karar desteği sunmayı hedeflediğini ifade etti. Kayış, görüşmelerin kameralı gözlükle kaydedildiğini ve hastaların konforunun bozulmadığını, ardından bu görüntülerin analiz edilerek hastalara özel ipuçları yakalanmaya çalışıldığını dile getirdi.

Depresyon tanısı olan kişilerin yüz ifadeleri, mimikleri ve ses özelliklerinde farklılıklar görülebildiğini söyleyen Kayış, depresyondaki bireylerin daha az mimik kullandığını, daha az gülümsediğini, konuşma hızlarının yavaşlayabildiğini ve kelimeler arasındaki boşlukların uzayabildiğini belirtti. Bu özelliklerin sistem aracılığıyla analiz edilmesi planlanıyor. Kayış, sistemin karar destek aracı olduğunu ve hekimin yerine geçmediğini vurguladı.

Faydalı modelin depresyonla ilgili olduğunu ancak yöntemin yalnızca bu hastalıkla sınırlı olmadığını kaydeden Kayış, çocuklarda otizm, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu için de benzer çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Otizm riski bulunan çocukların göz teması ve bakış yönü gibi verilerinin akıllı gözlükle ölçüldüğünü belirtti. Ayrıca, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların hareketlerinin ve bakışlarının analiz edildiğini aktardı.

Yazılım çalışmalarının tamamlanmasının ardından sistemin daha fazla hastalıkta kullanılabilecek şekilde geliştirileceğini ifade eden Kayış, bipolar bozukluk, şizofreni, otizm ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu gibi alanlarda da yöntemler geliştirdiklerini belirtti. Ayrıca sistemin nörolojik hastalıklarda yüz ifadelerini etkileyen durumlarda da kullanılmasının planlandığını söyledi. Kayış, projenin psikiyatrik tanıları kolaylaştırmayı ve bilim dünyasına katkı sağlamayı amaçladığını ifade etti.